Gdzie w Polsce znajduje się czynny reaktor jądrowy?

W latach pięćdziesiątych w Świerku, wówczas wsi pod Otwockiem, powstał Instytut Badań Jądrowych. Budowę instytutu rozpoczęto w 1954 roku pod patronatem Polskiej Akademii Nauk o pierwszym dyrektorem został Andrzej Sołtan. 
 

Obecnie jego imieniem nazwano instytut. W instytucie działało kilka reaktorów jądrowych. Pierwszym był reaktor EWA. Gotowa konstrukcja, została przekazana przez Związek Radziecki. 31 maja 1958 roku reaktor osiągnął stan krytyczny, umożliwiający jego uruchomienie i przekazanie do eksploatacji. Nastąpiło ono 14 czerwca 1958 roku. 


Nazwa EWA pochodziła od skrótu Eksperymentalny, Wodny, Atomowy. Jego moc wynosiła początkowo 2MW ale dzięki naszym konstruktorów zwiększono ją do 10 MW. Reaktor w 1989 roku doczekał się nawet uwiecznienia na banknotach. W 1995 roku reaktor zakończył swoja pracę. 
 

W grudniu 1974 uruchomiono działający jako jedyny do dziś reaktor "Maria", który od podstaw został zbudowany w Polsce, ale oparty jest na radzieckim pomyśle. Nazwę przyjęto od imienia Marii Curie-Skłodowskiej, polsko-francuskiej fizyczce i chemiczce która dwukrotnie otrzymała Nagrodę Nobla za pracę w dziedzinie fizyki jądrowej i odkrycie Polonu i Radu.


Podobnie jak EWA reaktor Maria jest oparty o chłodzenie wodą destylowaną, i ma większe znaczenie doświadczalne niż produkcyjne. Z uwagi na położenie, mimo że Świerk jest dziś dzielnicą Otwocka, to z dala od zamieszkałych osiedli, dzięki czemu udało się zachować instytut mimo obostrzeń z zakresu bezpieczeństwa. Do zadań Narodowego Centrum Badań Jądrowych obecnego właściciela reaktora Maria należą:
- wytwarzanie izotopów promieniotwórczych wykorzystywanych w medycynie,
- modyfikacja materiałów poprzez promieniowanie,
- badania na wiązkach neuronów,
- badania radiochemiczne z użyciem wypalonych prętów paliwowych,
- terapia neutronowa.

Reaktor pracował od 1974 roku z kilkoma przerwami. Ostatnia była na przełomie 2004/2005 roku i była spowodowana brakiem paliwa dostarczanego przez Rosję. Po podpisaniu przez Polskę w 2009 roku umowy o współpracy w zakresie przeciwdziałania rozprzestrzenianiu materiałów i technologii nuklearnych i zwrocie do Rosji (zgodnie z tą umową do kraju pochodzenia) w pięciu transportach łącznie 450 kg wysoko wzbogaconego wypalonego paliwa z reaktora Maria i reaktora EWA międzynarodowa organizacja Reduced Enrichment for Research and Test Reactors (RERTR) oficjalnie zezwoliła Rosji na wznowienie dostaw paliwa do reaktora Maria. W 2012 roku, po wieloletnich przygotowaniach w polskim badawczym reaktorze jądrowym „Maria” rozpoczęto proces konwersji paliwa. Dotychczasowe paliwo zawierające 36% uranu 235 będzie stopniowo zamieniane na nisko wzbogacone paliwo zawierające poniżej 20% tego izotopu. Konwersja jest dokonywana pod okiem specjalistów amerykańskich i jest częścią umowy z 2009 roku. Pod koniec 2012 roku po całkowitym rozliczeniu się z Rosją w zakresie zwrotu zużytego paliwa podpisano umowę z francuską firmą AREVA CERCA w zakresie dostarczania odbioru paliwa z reaktora Maria.

Zobacz też:
Jaka jest największa sztuczna dziura w ziemi w Polsce? 
Gdzie jest najstarszy na świecie most spawany?
Gdzie znajduje się jedyna w Polsce Kaplica Czaszek?

Gdzie w Polsce jest najdłuższa linia tramwajowa?

Do niedawna w Łodzi była rekordowo długa linia tramwajowa o długości blisko 50 km. Rozpoczynała się ona w Ozorkowie, by poprzez Emilię, Zgierz dotrzeć do Łodzi, pokonać całe miasto z północy na południe i poprzez Ksawerów dotrzeć do Pabianic. Niestety na początku lat dziewięćdziesiątych regionalizacja finansowania komunikacji miejskiej spowodowała że linię podzielono na trzy niezależne linie tramwajowe należące do różnych przewoźników. Powstały wówczas trzy linie tramwajowe wzdłuż trasy Ozorków-Łódź-Pabianice. Linia 41 z Pabianic do Łodzi, linia 11 przecinająca miasto z północy na północ linia 46 z Ozorkowa do Łodzi licząca ponad 30 km.


Jest to obecnie mimo skrócenia najdłuższa linia tramwajowa w Polsce. Liczy sobie 47 przystanków a jej przejazd trwa ponad 1,5 godziny. W latach 1993-2012 linia przejściowo była własnością MKT. Obecnie ponownie jej właścicielem jest MPK.
Na początku XXI wieku pojawił się pomysł by tę linię w poprzedniej wersji odbudować na całej długości w ramach projektu Łódzkiego Tramwaju Regionalnego dużych prędkości. Od 2006 rozpoczęto realizację tego projektu dzięki któremu już zmodernizowano trasę wzdłóż lini 11. Obecnie trwają przygotowania by zmodernizować torowisko wzdłuż trasy lini 46. 


Większość elektrycznych sieci tramwajowych powstała w Polsce w okresie zaborów. Pierwszy tramwaj konny kursował w Warszawie w 1866 roku. 


Pierwszy elektryczny tramwaj pojawił się w niemieckim Wrocławiu w 1893 roku. Jednak najbardziej profesjonalna sieć tramwajów elektrycznych powstała w Łodzi. Obejmowała ona dużo linii podmiejskich sięgających nawet do oddalonego o 70 km Sulejowa.



Wprawdzie nie na całej długości zelektryfikowana bo od Piotrkowa do Sulejowa obsługiwały tę linię pociągi kolejki wąskotorowej. Od strony północno-zachodniej można było dojechać tramwajem do oddalonej o blisko 50 km Zduńskiej Woli, mijając po drodze Łask i Pabianice. Od zachodu były dwie linie podmiejskie do Lutomierska – 20 km i Aleksandrowa – 15 km. Od północy tramwaje kursowały przez Zgierz do Ozorkowa – 28 km.



Po okresie największego rozkwitu miasta kiedy znajdowało się ono pod zaborem rosyjskim i w okresie międzywojennym następowało stopniowe ograniczanie linii tramwajowych.

Kierunek południowy do Piotrkowa Trybunalskiego zniknął jeszcze przed wojną. Najdłużej tramwaje jeździły do Tuszyna- 22 km (1973 r.) potem już tylko do Rzgowa a w 1993 roku linię całkowicie zlikwidowano. Podobnie z pozostałościami sieci z 1904 roku między Piotrkowem Trybunalskim, a Sulejowem zlikwidowanej w roku 1986 .



Kierunek południowo-zachodni obecnie funkcjonuje tylko do Pabianic – 17 km, ale jest coraz bardziej ograniczany w częstotliwości połączeń by zastąpić go przez komunikację bus-ami. 


Na zachodzie miasta ciągle funkcjonują połączenia do Lutomierska i Aleksandrowa.
Obecnie najdłuższą linią podmiejską w łódzkiej aglomeracji jest linia do Ozorkowa.



Stworzenie bus-pasów i wizja reanimacji kolei podmiejskich wokół Łodzi może jednak ograniczyć rozwój komunikacji tramwajowej w aglomeracji łódzkiej. Widać to chociażby po taborze tramwajów, gdzie MTR i MPK zamiast stawiać na produkowane w Polsce nowoczesne klimatyzowane tramwaje woli kupować wycofywane z europejskich miast używane tańsze pojazdy.


fot. 
www.banzaj.pl/
wikipedia
www.czasgentlemanow.pl
www.dawidfratczak.pl
www.czasgentlemanow.pl
www.dawidfratczak.pl
wikipedia
www.fakt.pl
www.punktdlalodzi.pl/

Zobacz też:
Arturówek Łódź
Gdzie znajduje się najstarszy znak drogowy w Polsce?
Jaki jest największy gotycki kościół drewniany w Polsce?

Gdzie w Polsce znajduje sie najdłuższy most wantowy?

Jeżdżąc autostradami po Europie przyzwyczailiśmy się zarówno do niezwykle długich tuneli jak i mostów. Od 1963 roku w Austrii wybudowano most który liczy 1837 m długości, wysokość najwyższego z jego filarów wynosi 146 m, zaś największa wysokość mostu nad dnem doliny ma 190 m. Blisko 50 lat później w Polsce oddano do użytku nieco krótszy most. Most Rędziński oddano do użytku w sierpniu 2011 roku. Ma długość ma 1724 metry i łączy oba brzegi Odry blisko Wrocławia na wysokości Wyspy Rędzińskiej. Roztacza się z niej widok na zabytkową Śluzę Rędzińską.

 

W ciągu ostatnich lat Odra w tym miejscu kilkakrotnie wylała, dlatego budowa mostu i estakady ma duże znaczenie strategiczne. Sama przeprawa przez Odrę ma 612 metrów i ta część mostu jest zawieszona na jednym, najwyższym w Polsce pylonie liczącym 122 metry. Most jest częścią obwodnicy Wrocławia zwaną autostradą A 8. Na inwestycję wydano tyle samo pieniędzy co Niemcy na most przez Morze Bałtyckie na Rugię liczący 4097 metrów. W połowie roku ma być oddany do użytku kolejny rekordowy jak na Polskę most w Kwidzyniu. Tam długość mostu pylonowego i trzech estakad ma mieć łączną długość 1836,9 metrów, wliczając w to kładki dla zwierząt. Jego koszt ma być nieco niższy niż mostu Rędzińskiego, ale budowa jeszcze nie została zakończona.

Zobacz też:
Gdzie w Polsce jest najbardziej pokręcony most?
Gdzie znajduje się najdłuższy w Polsce most pontonowy?
Gdzie jest najstarszy na świecie most spawany?